Osmanlı Devleti’nde çiçek hastalığıyla mücadele amacıyla atılan en önemli adımlardan biri, 1885 yılında yürürlüğe giren Çiçek Aşısı Nizamnamesi olmuştur. Daha önce 1883 yılında sınırlı bölgelerde uygulanmaya başlanan düzenlemeler, bu nizamnameyle birlikte tüm Osmanlı topraklarında geçerli hale getirilmiştir.
Dokuz maddeden oluşan bu düzenleme, çiçek aşısını belirli gruplar için zorunlu kılmıştır. Devlet ve özel okullarda eğitim gören kız ve erkek öğrencilerin tamamının aşı yaptırması şart koşulmuş; çiçek hastalığını daha önce geçirmiş olanlar ise bu zorunluluktan muaf tutulmuştur.
Öğrencilerin okula kayıt yaptırabilmeleri ve eğitimlerine devam edebilmeleri için yalnızca aşı olmaları yeterli görülmemiş, aynı zamanda aşının başarıyla uygulandığını gösteren resmî bir aşı belgesi ibraz etmeleri de zorunlu tutulmuştur. Bu belgeyi sunmayan öğrencilerin okullara kabul edilmeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Aşı zorunluluğu sadece öğrencilerle sınırlı kalmamış; devlet memurluğuna ilk kez girecek kişiler, medrese öğrencileri, askerler ve zaptiye teşkilatına katılacak olanlar için de uygulanmıştır.
Aşılar, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’de ve belirlenen sağlık merkezlerinde ücretsiz olarak yapılmış; taşrada ise tabipler ve görevlendirilen aşıcılar tarafından uygulanmıştır. Böylece Osmanlı Devleti, halk sağlığını korumak amacıyla sistemli ve kurumsal bir aşılama politikası yürütmüştür.
